Inspraak Integraal Raamwerk Haven-stad: impact op het Westerpark
Zienswijze van de vereniging Vrienden van het Westerpark
In de Omgevingsvisie 2050 gaat Amsterdam sterk groeien. In Haven-Stad moeten van het stadsbestuur 40.000 tot 70.000 woningen komen. Dat betekent bouwen met een hele hoge dichtheid. En al die nieuwe bewoners moeten ook buiten kunnen recreëren en is groen nodig voor een prettige leefomgeving. Daarvoor zijn er groennormen opgesteld. Ook is aangekondigd dat er twee ‘volwaardige’ stadsparken in Haven-Stad komen.
Het Westerpark
Het Westerpark is nu al samen met het Vondelpark het drukste park van Amsterdam. En los van het bezoekersaantal is het ook nog eens een park met veel horeca en evenementen, vrachtverkeer voor inrichting en bevoorrading, alsmede veel fietsverkeer. En het is ook nog eens een hotspot voor toeristen. Het is een grote stapeling van functies, waarbij het probleem is dat door de gemeente niet alle functies in samenhang worden bekeken.
In het dossier Haven-Stad zijn op korte termijn met name twee factoren van belang voor het park: bezoekersaantallen & hoeveelheid groen en de fietsroutes. Op de langere termijn zijn OV-verbindingen ook van belang (Metroring tracés en haltes, OV-verbinding Noorderhoofd en de Bos en Lommerweg). Op al relatief korte termijn zal door de bouw van woningen in de omgeving de druk op het Westerpark enorm gaan toenemen, zowel in bezoekersaantallen als
het doorgaande fietsverkeer. Als dan in het Raamwerk ook nog de toeristenstroom en de evenementen buiten beschouwing worden gelaten, levert dat een zwaar vertekend plaatje op. Het Westerpark is nu al een park met problemen.
Met de bouw van Haven-Stad zal de druk op het park nog sterker toennemen. Nu al komen de bewoners van de Houthavens erbij als parkgebruikers, op het voormalige ING-terrein wordt volop gebouwd, het Marktkwartier komt op stoom, Sloterdijk Zuid I komt binnenkort ter inspraak en voor de Gulden Winckel zijn bouwplannen.
Na Sloterdijk I Zuid volgen de onderstaande wijken, tezamen de zogenaamde Centrale Zone. De gebieden Sloterdijk Centrum, Sloterdijk 1 Zuid, en Zaanstraat Emplacement worden naar verwachting in de periode 2020-2030 ontwikkeld. In 2030-2040 volgen naar verwachting Sloterdijk 1 Noord, Sportpark Transformatorweg en Minervahaven Zuid.
De ontwikkeling van nieuw groen staat met deze fasering in geen enkele verhouding. Ook een mogelijke OV-verbinding van de Bos en Lommerweg naar de Coen- en Vlothaven, dwars door de volkstuinen, is een aanslag op het Westerpark.
Het Westerpark wordt in die vroege fase van Haven-Stad geheel ingesloten door nieuwe wijken, terwijl de twee aangekondigde stadsparken nog niet zijn aangelegd.
In de Omgevingsvisie staat dat Haven-Stad twee stadsparken krijgt, op de Haparandadam en bij de Coen- en Vlothavens. De aanleg van de parken staat in de tijdlijn weergegeven, het ene park is pas geprojecteerd in de periode 2030-2040 (pas na fase 1a van de gebiedsontwikkeling), het andere park in de periode 2040-2050 (pas na nog eens fase 1b en 2 van de gebiedsontwikkeling). Dit gekoppeld aan het gegeven dat een park jaren nodig heeft om te groeien, betekent dat nog lang een te grote druk op het Westerpark. Dat betekent in onze visie dat er een vergroting van het Westerpark noodzakelijk is.
Er was toegezegd dat er voor de groennorm van Haven-Stad geen grond van het Westerpark zou worden meegeteld. Uit het Raamwerk blijkt dat er toch >4,5 hectare wordt meegerekend. Daarnaast staat er hoogbouw gepland op het emplacement Zaanstraat, dat het Westerpark zal inklemmen en het parkgevoel zal verminderen. Sommige van de Metroring-varianten ter discussie en een eventuele OV-verbinding tussen Haven-Stad en Bos en Lommer gaan ook ten
koste van het Westerpark.
Aangenomen moties in de gemeenteraad
Wij wijzen ook op twee moties die in de gemeenteraad zijn aangenomen. Op 13 februari 2020 is een motie aangenomen om het Westerpark buiten de berekening van de groennormen voor Haven-Stad te houden.
Daarnaast is er een motie van 21 december 2017 om het Zaanstraat- emplacement niet te bebouwen en indien mogelijk te bestemmen voor uitbreiding van het Westerpark.
Ook ligt er een motie (los van Haven-Stad, maar direct van toepassing omdat ook het snelfietsverkeer het Westerpark dreigt te gaan gebruiken als snelle doorgangsroute) om hoofdfietsroutes buiten het park om te leiden.
Wij willen:
1. Versnelde aanleg de geplande stadsparken voor Haven-Stad en voldoende eigen groen voor Haven-Stad. Het groen van het Westerpark kan niet in de groenberekening van Haven-Stad meegenomen worden.
2. Uitbreiding van het Westerpark
3. Kwalitatieve verbetering van stenige en kwalitatief mindere delen van het Westerpark om zo meer recreatiegroen te verkrijgen. Daarbij hoort ook het Westergasfabriekterrein betrokken te worden dat nog veel stenig oppervlakte telt. Intensivering van het bestaande groen en de ecologie van het hele park zijn noodzakelijk. Daar valt een flinke slag te slaan.
4. Geen fietssnelwegen door het smalle Westerpark, alleen recreatief fietsverkeer. En geen OV-verbinding.
5. De problemen van het Westerpark moeten in een totaalvisie gezien worden en als zodanig aangepakt. Zo betekent de groei van het aantal omwonenden in onze visie een afname van het aantal evenementen. Evenementen met omhekkingen moeten het park uit, de maximale grootte van evenementen moet teruggebracht worden naar 10.000 bezoekers.
Samenvattend
Het Westerpark is nu al een zeer druk bezocht park met diverse functionaliteiten dat een groot verzorgingsgebied bedient. Omwonenden vinden het Westerpark nu al te druk en bewoners in West hebben samen met bewoners in Centrum nu al het minste groen per bewoner. Al die functies kunnen niet onbeperkt worden uitgebreid zonder het park geheel uit te wonen. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden. Waarbij de hoofdfunctie van stadspark leidend moet
zijn om al die nieuwe buurtbewoners te kunnen accommoderen.
Meetellen van groen van het Westerpak voor Haven-Stad is ontoelaatbaar. In tegendeel, het Westerpak moet juist vergroot worden.
Bijlage 1: concrete voorstellen verbetering bestaande Westerpark
1e
Vergroenen en verbloemen van Westerpark Zuidzijde en ecologische verbindingen versterken. Verstening rondom Westerparkgebouwen drastisch aanpakken. Als het parkontwerp daarvoor aangepast moet worden dan moet dat. Gustafson-Porter heeft recent de toegang van het Cultuurpark bij de Basculebrug heringericht en is ook verantwoordelijk voor het ladschapsontwerp rond de voormalige ING-gebouwen. De vele stelconplaten waren niet zozeer een ontwerpkeuze alswel een hergebruik-bezuiniging.
2e
Groene recreatieve wandelverbindingen tussen Westerpark Zuid- en Noord en het Nieuw aan te leggen ” Spoorpark ” versterken met Voetpad verbindingen over het Hemspoor heen en een voetgangersbrug verbinding naar het Zaanstraat emplacement. Dit als verbinding naar Hembrugstraat richting Houthavens en IJ. Herstel Jaagpad als wandelroute langs Haarlemmertrekvaart.
3e
De autoparkeerplaatsen aan de Spaarndammerdijk inperken (behoudens eigen parkeerruimte sint Barbera ). Deze parkeerstrook vergroenen.
4e
De geplande herprofilering van de groene oost- west fietsroute door het park herbezien. Bijvoorbeeld géén verbreding van het profiel, maar wel een apart voetpad en een apart jogging pad. Nieuwe lang voetpad verbinding van Zuidkant – over het huidige manifestatie terrein – met voetgangersbrug over de sporen via Spaarndammerbuurt richting Houthavens IJ. Haarlemmerhout fietsroute over het Westerkanaal niet aansluiten op de groene recreatieve fietsroute – als onderdeel van de Bretterzone fietsroute maar op de snelfiets route langs de Haarlemmerweg richting Sloterdijkstation.
5e
Manifestatie terrein als stedelijke evenementen- en demonstratie ruimte afwaarderen en herbestemmen als familie ontmoetings- en recreatieveld. Het veld doorklieven met een wandelpad en “verbloemen”. Doortrekken van de spartelvijver en de bijbehorende bomen. Stenige hotspots zoals de boulevard langs de Haarlemmerweg omvormen tot recreatiegroen.
6e
Verduurzaming Westerpark versterken. Naast recreatiegroen ook versterking van ecologisch groen.