Anderhalf jaar is er gesproken, gelobbyd en geparticipeerd. Vorige week heeft de gemeenteraad het evenementenbeleid goedgekeurd, evenals de locatieprofielen die voor elk park beschrijven wat daar aan evenementen mag worden gehouden. Voor ons als Vrienden van het Westerpark waren het drukke tijden.
Disclaimer: we zijn niet erg tevreden over de afloop. Hieronder onze achtbaanrit in circus Participatie.
Evenementen beleid en locatieprofielen
Wat zijn locatieprofielen? Dat zijn documenten waarin voor ieder park of andersoortige openbare ruimte beschreven wordt hoeveel evenementen daar jaarlijks mogen plaatsvinden, hoeveel bezoekers en mogen komen en hoeveel decibellen ze mogen produceren. Ook het Westerpark heeft een locatieprofiel. Wij zijn in het huidige ruimschoots koploper wat betreft evenementen in de buitenruimte met 123 dagen. Dit is los van de bouw- en breekdagen.Een locatieprofiel is twee jaar geldig, dan moet er opnieuw bekeken worden of er aanpassingen nodig zijn. Eigenlijk had het nieuwe locatieprofiel op januari 2024 in moeten gaan, maar de wethouder heeft de lopende profielen met twee jaar verlengd.
In den beginne…
Het Westerpark is een jong park (althans het Westergas deel). Bij de aanleg werd ook ruimte toebedacht aan manifestaties en concerten. Oudere buurtbewoners denken weemoedig terug aan de MOJO concerten met namen als Oasis, Björk, Radiohead en Leonard Cohen. Beroemd is een klacht uit die tijd dat het geluid te zacht was om vanuit je raam mee te luisteren.Na een jaar of tien begon het enthousiasme te kenteren. Op een avond van het stadsdeel in 2013 brak er een revolte uit: het werd te groot, teveel, te lawaaierig, te commercieel en te beschadigend.Het geschrokken stadsdeel beloofde beterschap.
Maar het enige dat er concreet veranderde was een aanpassing van het bestemmingsplan voor de gebouwen in 2014, waardoor die hun culturele bestemming verloren en er meer horeca in het park kon komen.
Overlopend bad
Die locatieprofielen zijn een idee van burgemeester Van der Laan. Ieder stadsdeel deed maar wat, er was geen coördinatie en bewoners begonnen te morren. Van der Laan schreef in een notitie daarover: “De keerzijde van de groei van Amsterdam is dat de belasting op de stad is toegenomenen vormen aanneemt van een bad dat overstroomt en waarbij dweilen alleenvanzelfsprekend niet voldoende is. De kraan moet op bepaalde plaatsen en tijden wordendichtgedraaid. Dit vereist een andere kijk op het organiseren en het laten plaatsvinden vanevenementen in de publieke ruimte.”
(2016)Dat gaat over ons, dachten we rond het Westerpark.
Groot was dan ook de teleurstelling toen we in 2018 in het eerste profiel die 123 dagen kregen toebedeeld.
Polderen
In 2018 kwam stadsdeelwethouder Melanie van der Horst met een notitie ‘Westerpark in balans’. Ze stelde een programmaraad in bestaande uit 14 bewoners en bedrijven. Een brede club mensen. De worst die ons werd voorgehouden was dat als we met unanieme adviezen zouden komen, die niet genegeerd konden worden.Anderhalf jaar is er intensief gesproken met stadsdeel, de eigenaar van de gebouwen, evenementen en daar rolden twee unanieme adviezen uit. Het eerste was een document met bijna 100 verbeterpunten. Het tweede was een visie hoe het park zich zou moeten ontwikkelen in de nabije toekomst. Er ging een behoorlijk genuanceerd voorstel voor het nieuwe locatieprofiel vanuit het stadsdeel naar de burgmeester. Die de adviezen uit West vervolgens straal negeerde. Door Covid werden de nieuwe profielen van 2020 naar 2022 verschoven en in dat tweede locatieprofiel stonden weer die 123 dagen en verder geen enkele verbetering.
Uitstel, beleid en participatie
En dus zouden er per 1 januari 2024 weer nieuwe profielen moeten ingaan, maar dat werd dus twee jaar uitgesteld. De reden hiervoor was dat Amsterdam helemaal geen visie of beleid had over festivals. Wat wil de stad, wat kan de stad?Wethouder Meliani startte een groot participatietraject op om te komen tot een stedelijke evenementenvisie. Enquêtes, ophaalavonden, klankborden, stadsgesprekken, een legertje ambtenaren en externen had het er druk mee. De park- en bewonersgroepen deden ook druk mee. De Vrienden van het Westerpark hebben zich intensief laten horen, we kwamen met voorstellen en herinnerden de gemeente er aan dat we al in 2018 een breed gedragen advies over ons park hadden opgesteld. En zo kreeg Amsterdam zijn evenementenvisie: ‘Amsterdam, bruisende stad’. Veel mooie woorden, maar op de achtergrond was het belangrijkste thema dat festivals in het DNA van de stad zitten, de stad moet bruisen. En toen die visie er eenmaal was werd het tijd voor nieuwe locatieprofielen, gebaseerd op die nieuwe visie. Daarvoor werd ook weer een uitgebreid participatietraject opgetuigd.Na al die inspanning mochten we op het stadhuis het eerste concept voor een nieuw locatieprofiel inzien. Dat was bizar, het was plak-en-knip het oude locatieprofiel. Er stond zelfs in dat bewoners erg gecharmeerd waren van de jaarlijkse kunstijsbaan bij Pacific. Die zeven jaar daarvoor al was opgeheven…Nadat de concept locatieprofielen werden vrijgegeven begon de inspraakronde. Er kwamen 720 inzendingen, die allemaal door de ambtenaren moesten worden verwerkt. Zonder dat er iets wezenlijks veranderde.
Het nieuwe locatieprofiel: een achteruitgang
Hoe ziet het uiteindelijke nieuwe locatieprofiel voor het Westerpark er uit? Nou, hetzelfde als in 2022. Op één verandering na: die 123 dagen werden er 100. Een grote vooruitgang?Dat valt een beetje tegen. Van die 123 dagen gingen er 40 naar de gashouder voor grote aanbouwtenten. Die heeft de gashouder na de verbouwing niet meer nodig. 123 – 40 = 83. Als in het locatieprofiel 83 dagen hadden gestaan was de situatie gelijk gebleven. Met het nieuwe profiel krijgen we dus alleen maar meer in het park.Daar komt nog bij dat de gashouder na de verbouwing naar eigen schatting 100.000 extra bezoekers per jaar trekt. Dat is ruim 30 volle gashouders, mensen die moeten parkeren, het park in en uit, taxi’s bestellen.
In de gemeenteraad
Vorige week heeft de gemeenteraad het evenementenbeleid en de locatieprofielen goedgekeurd. Die profielen gaan pas op 1 januari 2027 in en zijn dan weer voor twee jaar. Dus tot 1 januari 2029 gaat er niets veranderen aan de evenementen in het park.De gemeenteraad heeft gekozen voor een feeststad. Coalitiepartijen D66, GroenLinks en PvdA waren hartstochtelijk voorstander van de profielen. Bewoners kregen steun van de Partij voor de Dieren, SP en CDA.Op de dag voor de behandeling in de Gemeenteraad hebben de Vrienden en opiniestuk in Het Parool geschreven, waarin we geen spaan heel lieten van het hele participatieproces.
En ons eigen stadsdeel? Het stadsdeelbestuur zit volledig op de lijn van de evenementen, het vindt de beschadiging van de grasmat bijzaak.En onze gekozen vertegenwoordigers in de Stadsdeelcommissie? Waar hun collega’s in Nieuw-West en Oost bij de gemeenteraad bezwaar hebben aangetekend tegen locatieprofielen in hun stadsdeel hulde de Stadsdeelcommissie West zich in stilte. Vele malen hebben de Vrienden geprobeerd ze bij het park te betrekken, het is domweg niet gelukt.
En nu?
Goede vraag. Tot 2029 zijn we uitgekletst over de evenementen. Tot dan moet de tijd het werk doen. De kosten voor de evenementenbranche stijgen, de kaartjes worden steeds duurder, onfrisse verre eigenaren komen in opspraak, organisatoren gaan failliet. Wellicht komen er vanzelf minder grote festivals.En ondertussen valt misschien bij een nieuwe gemeenteraad het kwartje dat evenementen en toerisme veel overeenkomsten hebben. Wil je een feeststad zijn of een woonstad?Tussen 2013 en 2023 hebben 47% van de Amsterdammers de stad verlaten. En ondertussen is de stad gegroeid. Wie zijn die nieuwkomers? Dat zijn expats, buitenlandse studenten en Nederlandse studenten. Ze blijven gemiddeld 3 jaar in Amsterdam wonen.Dat zijn niet de veelgeprezen betrokken bewoners die met vrijwilligerswerk het cement van de samenleving zijn.
Ter vergelijking: van de leden van de Vrienden van het Westerpark woont 80% langer dan tien jaar in de buurt.
Die echte betrokken Amsterdammers, dat zijn wij!